Psychoterapia jest często postrzegana jako „wspieranie poprzez rozmowę”. Współczesna nauka udowadnia jednak, że jest to proces głęboko biologiczny. Okazuje się, że pod wpływem nowych doświadczeń, w naszym  mózgu zachodzą realne zmiany w postaci tworzenia nowych sieci neuronalnych, nowych połączeń między neuronami i reorganizacji jego struktur. Nazywamy to neuroplastycznością mózgu. To oznacza, że mózg posiada zdolność do ciągłego uczenia się.

Przykładowe  źródła informacji na ten temat: National Center for Biotechnology Information (NCBI / PubMed), Nature Portfolio

Trudne doświadczenia z przeszłości tworzą połączenia w mózgu, które można porównać do  utartych ścieżek lub kolein na drodze. Te struktury sprawiają, że reagujemy na pewne sytuacje określonymi emocjami, np. lękiem, wycofaniem lub złością.  Tak jak trudno jest zejść z utartego szlaku i wytyczyć nową drogę,  tak samo trudno jest zmienić samodzielnie nasze odruchowe reakcje. Bezpieczna relacja z terapeutą jest narzędziem, które pozwala na wytyczenie nowych szlaków neuronalnych.

W naszym mózgu gromadzona jest pamięć dawnych traumatycznych doświadczeń.  Ponieważ nasz wewnętrzny mechanizm obronny chroni nas przed nieprzyjemnymi wspomnieniami, nie mamy do nich dostępu. Mimo, że są ukryte, dalej mają wpływ, z poziomu nieświadomego, na nasze życie, decyzje, emocje i doświadczenia.  W trakcie terapii pacjent “przeprogramowuje” stare wspomnienie i tworzy zupełnie nowe, pozytywne doświadczenie, które zapisuje się w jego pamięci na miejscu starego traumatycznego.

Nowe doświadczenie akceptacji i zrozumienia w obecności terapeuty sprawia, że  układ nerwowy przechodzi ze stanu „przetrwania” w stan „bezpieczeństwa”. Właśnie w tym momencie aktywuje się neuroplastyczność a układ nerwowy ulega regulacji.

Wspólna praca nad emocjami pozwala na „dostrojenie”  układu limbicznego (odpowiedzialnego za emocje) do kory przedczołowej (odpowiedzialnej za logiczne myślenie). Terapeuta staje się dla mózgu pacjenta rodzajem „zewnętrznego regulatora”, ucząc go, jak samodzielnie powracać do równowagi.

W trakcie terapii powstają nowe ścieżki neuronalne. Każda sesja zmienia perspektywę i fizycznie wzmacnia nowe połączenia między neuronami. Z czasem te nowe, zdrowsze ścieżki stają się silniejsze niż stare schematy.

Terapia jest treningiem dla mózgu

Jak w  nauce obcego  języka, zmiana neuronalna wymaga czasu i powtarzalności. Regularny kontakt z terapeutą stwarza bezpieczne środowisko, w którym mózg może bezpiecznie „testować” nowe sposoby bycia i reagowania.  Dzięki temu zmiana, której pacjent doświadcza w gabinecie, staje się trwałą zmianą w strukturze  układu nerwowego i pozwala na odmienne, pozytywne funkcjonowanie w świecie.